معاون نیشکر در گفتگو با آمال مطرح کرد

نیشکر در کانون توجه؛ چالش‌های زیست محیطی و رویکرد سبز برای آینده‌ای پایدار

پایگاه خبری آمال در گفت‌وگو با جعفر آل کثیر، معاون کشاورزی نیشکر، به بررسی چالش‌های زیست‌محیطی و کشاورزی این صنعت پرداخته است. در این مصاحبه دو ساعته، آل کثیر به تبیین فرصت‌های صنعت نیشکر پرداخت و راهکارهای موجود برای رفع چالش‌ها را برشمرد.

به گزارش پایگاه خبری آمال، در آستانه پاییز یکی از مهم‌ترین موضوعات خبری خوزستان بحث‌های پیرامون نیشکر و برداشت آن است؛ عده‌ای آن را یک فرصت برای خوزستان و کشور می‌دانند و به‌دنبال حل چالش‌های آن هستند و عده‌ای چشم‌ها را بسته و به‌کلی خواهان کنار گذاشته شدن نیشکر از سبد کشت این استان جنوبی هستند.

پایگاه خبری آمال در گفت‌وگو با جعفر آل کثیر، معاون کشاورزی نیشکر، به بررسی چالش‌های زیست‌محیطی و کشاورزی این صنعت پرداخته است. در این مصاحبه دو ساعته، آل کثیر به تبیین فرصت‌های صنعت نیشکر پرداخت و راهکارهای موجود برای رفع چالش‌ها را برشمرد.

او با تأکید بر اهمیت پایداری در کشاورزی، به راهکارهایی اشاره کرد که می‌تواند به کاهش اثرات زیست‌محیطی کمک کند. علاوه بر چالش‌های زیست‌محیطی، این گفت‌وگو به نوآوری‌ها و تکنیک‌های جدید در کشاورزی نیشکر نیز پرداخته است. در بخشی از مصاحبه، آل کثیر به چالش‌های اجتماعی و ضرورت تعامل با جوامع محلی پرداخت. او بر این باور است که توسعه پایدار در صنعت نیشکر تنها با همکاری و همفکری با ساکنان محلی ممکن است. این گفتگو با لحن آرام و علمی آل کثیر، نشان‌دهنده تعهد او به حفاظت از محیط‌زیست و بهبود شرایط اجتماعی در این صنعت است.

آنچه در پی می‌آید متن گفت‌وگوی پایگاه خبری آمال با معاون کشاورزی شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی است.

آمال: با توجه به پرسش‌ افکار عمومی درباره چالش‌های نیشکر در حفاظت از محیط زیست نظر شما درباره آثار زیست‌محیطی صنعت نیشکر چیست؟

آل کثیر: هیچ فعالیتی بدون آثار زیست‌محیطی وجود ندارد. نکته کلیدی این است که ما چگونه می‌توانیم این آثار را کاهش دهیم. در شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی، نمی‌توانیم ادعا کنیم که هیچ تأثیری نداریم، اما با تمهیدات و کنترل‌های منظم، کمترین آثار زیست‌محیطی را نسبت به صنایع دیگر داریم.

فعالیت ما در حوزه کشاورزی نه تنها تأمین غذا و پوشاک را بر عهده دارد، بلکه به تلطیف هوا و جلوگیری از بحران‌های زیست‌محیطی مانند ریزگردها نیز کمک می‌کند. به‌ویژه، کشت نیشکر در یک محدوده ۱۰۰ هزار هکتاری از حدود ۳۰ سال پیش، از بروز بحران‌های بزرگ ریزگردها جلوگیری کرده است.

آمال: عمده چالش صنعت نیشکر در حوزه محیط زیست به شیوه برداشت این محصول است؛ در خصوص روش‌های برداشت نیشکر در سال‌های اخیر چه تغییراتی صورت گرفته است؟

آل کثیر: آتش‌زدن مزارع معمولاً به دلیل تسهیل برداشت انجام می‌شود، اما ما در حال انجام اقداماتی برای تحقق برداشت سبز و کاهش این عمل هستیم. هدف ما این است که علاوه بر حفظ محیط زیست، کارایی برداشت را نیز افزایش دهیم. ما در بحث برداشت سبز سعی کرده‌ایم که موضوع آتش زدن مزارع حداقلی شود و با اقداماتی مانند کنترل دود سعی بر کاهش آسیب‌ها داشته‌ایم.

ما به تدریج و با پیشرفت تکنولوژی، برداشت سبز را افزایش خواهیم داد. باید توجه داشته باشیم که باید انتظارهای ما از صنعت نیشکر متناسب با تکنولوژی موجود باشد و مسائل اقتصادی ناشی از ضایعات نیز در نظر گرفته شوند.

زمان آتش‌زدن مزارع بسیار کوتاه است و دود حاصل از آن نسبت به مواد نفتی و صنعتی خطر کمتری دارد. این دود عمدتاً در قالب گرمایش جهانی اثرگذار است. با این حال، ما در شرکت توسعه نیشکر اقدامات متعددی انجام داده‌ایم تا برداشت سبز را تحقق بخشیم و از آتش‌زدن مزارع جلوگیری کنیم. در حال حاضر، بیش از ۳۵ درصد مزارع ما در برنامه برداشت سبز قرار دارند و این درصد در آینده افزایش خواهد یافت.

آتش‌زدن مزارع بیشتر آثار جهانی دارد تا منطقه‌ای. در حال حاضر، سرانه انتشار گاز کربنیک در کشورهای پیشرفته مانند آمریکا و چین چندین برابر کشور ماست. آن‌ها به کاهش انتشار CO₂ و تولید ملی خود تمایل ندارند. ما به‌عنوان یک مسئولیت اجتماعی و قانونی، خود را ملزم به تحقق برداشت سبز می‌دانیم و در این زمینه پیگیری جدی داریم.

آمال: یکی از نگرانی‌ها در آتش‌زدن مزارع، تأثیر آن بر سلامت کارگران است. آیا تدابیری برای کاهش این تأثیرات اتخاذ شده است؟

آل کثیر: بله، آتش‌زدن مزارع می‌تواند به سیستم تنفسی کارگران آسیب بزند. ما از ابتدای فعالیت‌مان این مشکل را حل کرده و برداشت را به‌طور کامل مکانیزه کرده‌ایم. همچنین کمیته‌هایی برای مدیریت دود ایجاد شده‌اند تا مسیر باد را پیش از آتش‌زدن مشخص کنند و از انتشار دود به سمت شهرها جلوگیری کنند.

واقعاً طبق آمار و هشدارهای موجود، اغلب روزهای بحرانی زمانی بوده که برداشت نیشکر تعطیل شده و هیچ مزرعه‌ای آتش زده نشده است. این موضوع نشان می‌دهد که منشأ آلایندگی به مزارع نیشکر مربوط نمی‌شود.

آمال: در زمینه مدیریت آب و بهره‌وری مصرف آن چه اقداماتی انجام شده است؟

آل کثیر: شرکت توسعه نیشکر در بحث افزایش بهره‌وری مصرف آب کارهای اساسی انجام داده است. ما در ابتدای فعالیت، آبیاری به روش لوله هیدروفلوم (کم‌فشار) را جایگزین آبیاری سنتی با نهر و سیفون کرده‌ایم. اخیراً نیز اقدامات پژوهشی و اجرایی مؤثری برای توسعه آبیاری قطره‌ای زیرسطحی انجام داده‌ایم و عزم جدی داریم تا با همکاری وزارت جهاد کشاورزی و سایر سازمان‌های ذی‌ربط، این روش را گسترش دهیم.

در گذشته، کشت نیشکر به‌صورت دستی انجام می‌شد و به دلیل شرایط محیطی، آب زیادی مصرف می‌شد. ما از ابتدای فعالیت، تحقیقاتی در خصوص کشت نیشکر روی پشته آغاز کردیم و پس از چند سال به روشی مناسب برای برداشت ماشینی دست یافتیم.

در این روش، نیشکر ابتدا در داخل جوی کشت می‌شود تا میزان مصرف آب کنترل شود و پس از رسیدن نیشکر به ارتفاع قابل قبول، جای جوی و پشته با ادوات ساده‌ای عوض می‌شود. این تغییر موجب مکانیزه شدن برداشت و کاهش ضایعات شده است.

آمال: درباره زهاب‌ شرکت‌های کشت و صنعت نکات بسیاری در بین افکار عمومی مطرح است؛ برای مدیریت زهاب‌ها چه اقداماتی انجام شده است؟

آل کثیر: حجم زهاب‌های کشاورزی از زهاب‌های صنعتی بیشتر است. برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری‌هایی که در شرکت انجام شده، موجب می‌شود که کلیه زهاب‌ها وارد تالاب‌ها شوند. به جز زهاب کشت و صنعت امام خمینی (ره) که کیفیت نسبتاً خوبی دارد، هیچ زهابی در رودخانه‌ها تخلیه نمی‌شود. در شرایط کنونی بحران کم‌آبی، اگر زهاب نیشکر را از تالاب‌ها بگیریم، تالاب خشک خواهد شد.

زهاب شرکت‌های کشت و صنعت فارابی، دعبل خزاعی و سلمان فارسی وارد تالاب شادگان می‌شود، در حالی که زهاب‌های کشت و صنعت امیر کبیر و میرزا کوچک خان به تالاب ناصری می‌روند. هیچ واحدی زهاب خود را در رودخانه کارون تخلیه نمی‌کند. تنها زهاب واحد کشت و صنعت امام خمینی (ره) به دلیل کیفیت مناسبش به رودخانه دز وارد می‌شود و این مورد نیز مجوز دارد.

زهاب‌های کشت و صنعت امام خمینی به دلیل کیفیت نسبتاً خوبشان به‌طور مجدد توسط کشاورزان و از طریق بازچرخانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. سایر کشت و صنعت‌ها نیز با روش‌های مشابه به افزایش بهره‌وری مصرف آب اقدام کرده‌اند

آمال: در خصوص فاضلاب‌های صنعتی، چه اقداماتی انجام می‌دهید؟

آل کثیر: فاضلاب صنعتی هفت کشت و صنعت نیشکر ابتدا تصفیه می‌شود. ما هفت تصفیه‌خانه پیشرفته داریم که BOD و COD فاضلاب را بهبود می‌بخشند و عناصر مضر آن را کاهش می‌دهند. تنها پس از رسیدن فاضلاب صنعتی به حد استاندارد، آن را خارج می‌کنیم.

آمال: شرکت توسعه نیشکر چه سهمی در تأمین نیازهای کشور دارد؟

آل کثیر: شرکت توسعه نیشکر با ظرفیت تولید ۷۰۰ هزار تن شکر، به تنهایی حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد تولید داخل و ۳۰ تا ۳۵ درصد نیاز کشور را تأمین می‌کند. همچنین، حدود ۸۰ درصد نیاز کشور به الکل اتیلیک و مقدار قابل توجهی از نیاز به MDF و خوراک دام را نیز مرتفع می‌سازد و سهم بزرگی در خودکفایی کشور در این محصولات دارد

ما در تولید لوله‌های آبیاری و زهکشی و سازه‌های بتنی خودکفا هستیم و علاوه بر تأمین نیاز خود، بخشی از نیاز سایر بخش‌های کشور به این محصولات را نیز تأمین می‌کنیم. همچنین، تولید و تعمیر پمپ‌های با ظرفیت بالا یکی دیگر از فعالیت‌های مؤثر ماست که خدمات فروش و تعمیر به سایر سازمان‌ها نیز ارائه می‌دهیم.

گفت‌وگو از سیدعلیرضا شریفی

انتهای خبر