مجتهدِ مفسّر

حضرت آیت الله العظمی حاج سیدمحمدحسین امامی فر(قدس سره الشریف) رادمرد فرزانه‌ای که اسوه‌ای و تقوا بود و حسن خلق معظم له باعث شد که نماز جماعت ایشان در مسجد جامع اهواز به یکی از نمازهای جماعت پرجمعیت این شهر مبدّل شود.

حجت الاسلام امین بهرامی؛ ماه مبارک رمضان بهار قرآن و فصل جدیدی برای شروع دوباره زندگی حاملان وحی در مسیر خدمتگزاری به ساحت مقدس قرآن کریم و ترویج معارف آن کتاب بی‌بدیل است. در این ماه بابرکت یاد کردن از کسانی که عمر شریف خویش را در راه نشر آموزه‌های وحیانی گذرانده‌اند عمل شایسته و حرکتی پسندیده در زمینه احیا نام عالمان قرآن پژوه مجاهدت‌های تبلیغی آن بزرگواران در راستای تبیین معارف قرآنی است.

از این میان علمای موثر و مردم داری که غالب عمر خویش را به تبیین و تفسیر آیات نورانی قرآن کریم گذراند ، می‌توان به فقیه عالیقدر و اسوه اخلاق و فضیلت حضرت آیت الله العظمی حاج سیدمحمدحسین امامی‌فر(قدس سره الشریف)اشاره کرد.

رادمرد فرزانه‌ای که اسوه‌ ایمان و تقوا بود و حسن خلق معظم له باعث شد که نماز جماعت ایشان در مسجد جامع اهواز به یکی از نماز جماعت‌های پرجمعیت این شهر مبدّل شود و مومنین بسیاری از منبر ایشان مستفیض گردند و رفتار آن عالم پارسا باعث جذب اشخاص فراوانی به دین و روحانیت شد. در این ماه شریف و در این یادنامه اجمالی بر آن شدیم تا به حیات طیبه و مجاهدتهای آن عالم فرزانه بپردازیم و شمه ای از مجاهدتهای معظم له در زمینه نشر معارف وحیانی و حِکَمی مطالبی را به رشته تحریر درآوریم

از رسول خدا(صلی الله علیه وآله)میروی است: (‌مَن وَرَّخ مُؤمِناََفَقَدأَحیاهُ. کسی که تاریخ مومنی را (بانوشتن یاگفتن)بیان کند اورا زنده کرده است.۱)آنچه در ادامه می آید تاریخ درس آموززندگی عالمی سلیم النفس،دلسوز بامحبّت است که لحظه لحظه حیات پربرکت این مجتهد مفسر دارای نکاتی ظریف و لطیف می باشد و قطعا عمل به سیره زندگانی آن عالم فرهیخته به دلیل تنیدگی حیات طیبه معظم له با آیات الهی و سیره اجدادطاهرینشان باعث نورانیت قلب مومنین  و قرب الهی وعاقبت بخیری ارادتمندان آن بزرگوار خواهد شد.

تمامی محتوای این یادنامه برگرفته از خاطرات وفرمایشات فرزند فاضل،گرامی،ارجمند و متخلق آن فقیه رحیل،جناب حجت الاسلام والمسلمین حاج سیداحمدامامی فر(حفظه الله تعالی)می باشد.

ولادت و والدین حضرت آیت الله العظمی امامی فر(طاب ثراه):
معظم له در آبان ماه سال ۱۳۱۷ هجری شمسی در شهر عالم پرور دزفول دیده به جهان گشود. والد ماجد ایشان مرحوم حجت الاسلام و المسلمین حاج آقا سید علی از سادات آقامیری و والده فاضله این عالم وارسته از خاندان جلیل القدر بیگدلی و صبیه مرحوم آیت الله العظمی آقاشیخ محمدمهدی بیگدلی نجفی(ره)از مراجع بزرگ عصر خود در استان خوزستان بودند.

ورود معظم له(ره)به حوزه علمیه واساتیدایشان و مشایخ اجازات ایشان:

حضرت آیت الله العظمی حاج سید محمد حسین امامی‌فر رضوان الله تعالی علیه در سن ۱۷ سالگی وارد حوزه علمیه مبارکه آیت الله العظمی حاج سید اسدالله نبوی(نورالله مرقده الشریف)در دزفول شد و دروس مقدماتی را در محضر آیت الله شیخ محمد بیگدلی(ره) و سایربزرگان فرا گرفته و به کرسی درس فقه دایی بزرگوارشان آیت الله العظمی آقا محمد کاظم بیگدلی(طاب ثراه) راه یافتند.و علم کلام و تفسیر قرآن و بعضی علوم دیگر را نزد عموزادۀ بزرگوارش،جامع‌علوِم معقول و منقول،حضرت آیت‌الله حاج سید هبةالله امام(آقامیری) فرامیگیرد و علاوه بر اساتید یاد شده از مراجع معظمی همچون سید علی موسوی بهبهانی، حاج سید محمد جعفرمروج، آقا شیخ ابوالحسن انصاری، سید محمد رضا گلپایگانی، سید شهاب الدین مرعشی نجفي، میرزا هاشم آملی،وحید خراسانی، آقا مرتضی حائری (رحمة الله عليهم اجمعين)کسب فیض نمود. شوق معظم له به فراگیری علم آنقدر فراوان بود که حتی در کتب غیر متداول حوزه علمیه مانند: اسفار اربعه ملاصدرا،شفا و اشارات ابن سینا، فصوص الحکم ابن عربی، و تمهید القواعد ابن ترکه صاحب نظر بود و از محضر آیتین حسن‌زاده آملی (ره)و جوادی آملی(حفظه الله) نیز بهره‌های علمی فراوان برد.

ایشان در سن ۲۷ سالگی و به تصریح حضرات آیات عظام حاج شیخ میرزا محمدعلی معزی و حاج شیخ ابوالحسن انصاری(رضوان الله علیهما)به درجه اجتهاد رسیدند.آن عالم گرانمایه پس از خوشه چینی از خرمن علمی بزرگان شهر دزفول و قم مقدسه قصد عزیمت به دیار ولایت و امامت یعنی نجف اشرف و آستان ملک پاسبان امیرالمومنین حضرت علی بن ابیطالب (صلوات الله علیه)را داشتند،ولی پس از آنکه وارد اهواز شدند جمعی از علما و مومنین مانع از مهاجرت حضرت آقا به عتبات عالیات گشته و ایشان نیز به ناچار در همان شهر رحل اقامت افکندند.

در طول سالیان متمادی عده‌ای از مومنین از آن فقیه پارسا درخواست رساله عملیه نمودند ولی ایشان به دلیل تقوای بالایی که داشتند هیچگاه زیر بار فتوا دادن نرفتند و در پی پاسخ به این درخواست مراجعین همواره می فرمودند: از بزرگان صاحب رساله تقلید کنید و اگر مساله خاصی بود بنده برای جواب دادن در دسترس شماهستم.برخی از مشایخ اجازات روایی معظم له به ترتیب زیر می باشند:حضرات آیام عظام،سید محسن حکیم،سیدمحمدرضاگلپایگانی،شیخ محمدعلی اراکی،سید محمدهادی حسینی میلانی،سیدشهاب الدین مرعشی نجفی،سیداسدالله نبوی دزفولی،شیخ محمدعلی معزی دزفولی،علامه حاج شیخ محمدتقی شیخ شوشتری،سیدمحمدجعفرموسوی مروج،شیخ ابوالحسن انصاری،سیدعباس حسینی کاشانی(رحمت الله تعالی علیهم اجمعین)

همراهی با نهضت اسلامی ملت ایران و ماجرای دیدار معظم له با حضرت امام خمینی(قدس سره الشریف)در نجف اشرف:

ملت شریف ایران به رهبری زعیم رشید و آگاه خود،حضرت امام خمینی(اعلی الله مقامه الشریف) و در پی فساد پهلوی و اعتراض به این دستگاه جبار و استکباری توسط آن رهبر والا مقام با راه اندازی راهپیمایی‌های باشکوه  و پرخروش، جرقه انقلاب را زده و به اوج خود رساندند. فقیه با بصیرت حضرت آیت الله العظمی حاج سید محمد حسین امامی‌فر(طاب ثراه)به همراه سایر روحانیون، در تمامی مناسبت‌ها و مجالسی که به منظور تقویت بنیه انقلاب و هدایت آحاد ملت صورت می‌پذیرفت شرکت می‌کردند.معظم له در پی به شهادت رسیدن آیت الله شهید سید مصطفی خمینی(ره)،فرزند عالم و با بصیرت و مبارز حضرت امام خمینی(رضوان الله تعالی علیه) مجلس بزرگداشتی در مسجد جامع اهواز منعقد نمودند.

پس از شعله گرفتن نهضت اسلامی و به خاک و خون کشیدن ملت مظلوم و مجاهد ایران بخصوص مردم انقلابی اهواز توسط دستگاه پهلوی، حضرت آیت الله العظمی امامی‌فر (قدس الله نفسه الزکیه) هم صدا با سایر جامعه روحانیت اهواز در عباسیه این شهر تحصن کرده و در تظاهرات‌هایی که علیه رژیم نامشروع شاه برگزار می‌شد شرکت فعال داشته‌اند و تمامی اعلامیه‌هایی که توسط روحانیون اهواز ضد رژیم صادر می شد را امضا می‌ کردند.معظم له ماجرای دیدار خویش با امام راحل عظیم الشأن(ره)در اوج مبارزات انقلابی علما و مردم را اینگونه بیان فرمودند:( در بحبوحه انقلاب به منظور ملاقات با حضرت امام(ره) و گزارش وضعیت اهواز به نجف اشرف رفتم. ساواک از قضیه مطلع شد و کسی را مامور من قرار داد،به طوری که هرجا می‌رفتم قدم به قدم من می‌آمد، حتی اتاقش در هتل هم با من یکی بود و لحظه‌ای مرا تنها نمی‌گذاشت و کاملاً مرا زیر نظر داشت.

با وجود این فرد رفتن به نزد حضرت امام(ره) کاری غیر ممکن بود،چرا که نمی‌بایست ساواک از ارتباط من با امام بزرگوار آگاه می‌شد. به هر تقدیر با هر ترفندی که شد، بدون اینکه مامور مطلع شود، خود را به بیت امام رساندم و بعد از تحویل وجوه شرعی که برای ایشان آورده بودم گزارشی از اوضاع و احوال اهواز و برخی مطالب پیرامون انقلاب را به سمع ایشان رساندم و ایشان نیز پاسخ های لازم را بیان فرمودند). ساواک بارها از طریق تماس تلفنی و یا به واسطه افراد مختلف به تهدید آن عالم مجاهد و شجاع می‌پرداخت ولی معظم له دست از فعالیت‌های انقلابی خویش نکشیده به روشنگریی‌های خود علیه رژیم شاه ادامه دادند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی و به وجود آمدن موج جدیدی از موضوعات و مسائل روز حضرت آیت الله العظمی امامی فر(قدس الله نفسه الزکیه)به همراه عده ای دیگر از روحانیون محترم اهواز، به حل و فصل درگیری‌های عشایر و خلع سلاح شهربانی اهواز و سایر امورات پرداختند و از هر گونه همکاری در جهت تحکیم نظام مقدس جمهوری اسلامی دریغ نورزیدند.

نقش معظم له درهشت سال دفاع مقدس:

در ۸ سال دفاع مقدس ملت شریف ایران به خصوص مردم شهید پرور و همیشه در صحنه استان خوزستان مجاهدانه مقابل رژیم تا دندان مسلح بعث ایستادند. رژیمی که ۳۶ کشور از او حمایت کردند تا نظام نوپای اسلامی ایران را ساقط کند اما صدام با پدیده‌ای مواجه شد که فکر آن را نمی‌کرد و آن پدیده اتحاد مردم و انقلاب اسلامی با محوریت ولایت فقیه بود. از همان ابتدای جنگ امام راحل (رضوان الله علیه)فرمودند که مساجد سنگر شوند، آیت الله العظمی امامی‌فر(نورالله مرقده الشریف)درپی لبیک به فرمان آن رهبر والامقام، مسجد جامع اهواز را به محلی برای عبادت و استراحت رزمندگان تبدیل کرد و علاوه بر اقامه نماز جماعت در آن مسجد، با خطابه‌های اخلاقی و حماسی،روحیه رزمندگان اسلام را تقویت می‌کرد.

در آن دوران با توجه به شرایط نامساعد و جنگی اهواز و همچنین وضعیت نامطلوب جسمانی معظم له و مبتلا بودن ایشان به ناراحتی قلبی، مراجع معظم تقلید بسیاری که آن عالم ربانی با آنان مباحثات علمی و یا از آن بزرگواران وکالت شرعی تام داشت از حضرت آقا درخواست رسیدگی به وضعیت جسمانیشان را داشتند.

آیت الله العظمی حاج سید محمدرضا گلپایگانی(قدس سره الشریف) پس از اینکه در ملاقات‌های علمی از بیماری قلبی معظم له اطلاع پیدا کردند، به ایشان پیشنهاد می‌کنند جهت ادامه زندگی و رسیدگی به امورات خویش و مدیریت مرکز علمی و فرهنگی آن مرجع والامقام به لندن بروند،ولی آیت الله امامی‌فر(رضوان الله تعالی علیه) خدمت به مردم خوزستان را زیر بمباران‌های هوایی به زندگی در لندن ترجیح می‌دهند.

سفرمعظم له به برخی از کشورهای اسلامی برای دفاع از حقیقت شیعه:

حضرت آیت الله العظمی

حاج سید محمد حسین امامی‌فر(ره)از چهره‌های شاخص علم، تقوا،اخلاق،بصیرت و مردم داری بود که در طول حیات با برکت خویش علاوه بر تدریس فقه اصول،مباحثات و مناظراتی با مخالفان مذهب تشیع داشته اند و به کشورهای اسلامی مانند: مصر،اردن، شام و عربستان مسافرت های علمی داشته اند.ایشان درمصر با اساتید دانشگاه الازهر دیدار وگفتگو و مناظرات داشتند و در سفر به عربستان نیزمباحث گرم و گیرای علمی ببین معظم له و اساتیددانشگاه مدینه منوره رد و بدل شد. در اردن و شام نیز مباحث علمی خوبی بین حضرت آقا و علمای این دو کشور مطرح گردید و بطور کلی معظم له باسفر به این چند کشور خدمات شایانی به مکتب اسلام و مذهب جعفری و بحث وحدت اسلامی داشتند.بحمدلله مناظرات و مباحثاتی که در این سفرها صورت گرفت همواره به نفع مکتب اهل بیت(علیهم السلام)خاتمه می یافت.

مجاهدتهای قرآنی مجتهدِ مُفَسّر:

فقیه عالیقدر حضرت آیت الله العظمی امامی‌فر(طاب ثراه) از جمله بزرگانی بودند که علاوه بر تالیف آثار مهم در زمینه برخی از سوره‌های قرآن،منابر خویش را نیز به تفسیر قرآن کریم اختصاص داده بودند. معظم له در زمینه نشر معارف قرآنی در طول سال جلسات تفسیر قرآن داشتند. ایشان درایام هفته سه جلسه تفسیر را مدیریت می‌کردند که شرح این محافل قرآنی به توضیح زیر می‌باشد:

(۱):جلسه عمومی تفسیرقرآن؛ این جلسه به صورت عمومی برای بازاری‌ها و سایر مردم برگزار می گردید. شروع این محفل با قرائت دعای کمیل بود و پس از آن حضرت آقا به بیان احکام شرعی می پرداختند وسپس جلسه با بیان تفسیر و معارف الهی  که جان جلسه بود ادامه پیدا کرده و با دعای خیر به پایان می‌بردند.

(۲):جلسه شبهای شنبه؛ این جلسه شامل قرائت یک جز قرآن در هر هفته می‌شد و پس از آن معظم له به بیان تفسیر یک آیه از همان جز می‌پرداختند. این جلسه برای ایزد خواستی‌ها و سرارودی‌های مقیم اهواز که در زمان رژیم گذشته در منطقه آخر آسفالت اهواز ساکن بودند و به صورت سیار در منزل یکی از اعضای جلسه تاکنون به صورت مستمر انجام شده و می‌شود و خاطرات آن جلسات هنوز میان اعضا این محفل قرآنی نقل می‌شود و از اخلاق کریمانه و سخنان حکیمانه آقا یاد می‌کنند.

(۳):جلسه چهارشنبه شبها؛
این محفل مختص جوان‌ها بود که علاوه بر بیان احکام مبتلا به جوانان توسط حضرت آقا ایشان به تفسیر آیات قرآن با رویکرد مسائل اخلاقی و اجتماعی جوان‌ها می‌پرداختند این جلسه هر هفته بعد از اقامه نماز جماعت مغرب و عشا به امامت معظم له در مسجد امع اهواز برگزار می‌شد.

جلسه اختصاصی درماه مبارک رمضان:

حضرت آیت الله العظمی امامی‌فر(قدس سره الشریف)در طول ماه مبارک رمضان جلسه تفسیر قرآن با محوریت آیات محکم و متشابه و ناسخ و منسوخ داشتند و در این جلسه از تاریخ شأن نزول آیات مختلف به میان می‌آمد. این جلسه با حضور طلاب و فضلا مردم در منزل معظم له در بعد از ظهرها (قبل از اذان مغرب) برگزار می‌شد. علاوه بر جلسات یاد شده آن مجتهد مفسر در منابر دو ماهه محرم وصفر و همچنین ایام فاطمیه محورمباحث منبرخویش را موضوعات و قصه های قرآنی قرارداده بود. این همه وابستگی،محبّت و ارادت معظم له به قرآن نشأت گرفته از دوران طلبگی ایشان بود. حضرت آقا فرمودند:(دزفول که بودم و در جلسه قرائت قرآن شرکت کرده و تجوید را به صورت عملی فرا می‌گرفتم،و روزانه یک جزء قرآن را تلاوت می‌کردم و بعد سر درس می‌رفتم).

آری! آن فقیه عالیقدر دغدغه‌ای غیر از نشر معارف قرآن و عترت (علیهم السلام) نداشت و حتی در مسجد و یا در منزل عده‌ای دائماً جهت استخاره به محضر آقا شرفیاب می‌شدند و برخی از خارج کشور با تماس تلفنی از ایشان طلب استخاره می‌کردند و بسیاری از مردم معتقد بوده و هستند که استخاره‌های ایشان مطابق با واقع بود.


تالیفات و باقیات الصالحات معظم له:
عالم پارسا و مجاهد حضرت آیت الله العظمی امامی‌فر (رضوان الله علیه) با توجه به تدریس، اقامه نماز جماعت، منبر و مراجعات گوناگون مردمی، از تالیف آثار فقهی ادبی و قرآن غافل نشدند و آن عالم ارزشمند در طول عمر با برکت خویش ۲۲ اثر ذی قیمت تقدیم سالکان حقیقت کردند. از جمله آثار گران سنگ آن حکیم متأله و فقیه صمدانی می‌توان به اخلاق العارفین، تفسیر سوره لقمان، شرح دعای مکارم الاخلاق، شرح دعای توبه،خلاصه مغنی اللبیب،اوقات شرعی کل استان خوزستان، مناسک حج تمتع،مناسک حج عمره مفرده،جزوه‌ای درباره مسئله حجاب (به درخواست تعدادی از دانشجویان مقیم آمریکا)و شگفتی‌های آفرینش اشاره نمود. باقیات الصالحات حضرت آقا به برجا گذاشتن آثار علمی محدود نمی‌شود، بلکه توسعه قسمت شرقی مسجد جامع اهواز با همکاری و همیاری مردم خیر و الحاق آن به مسجد مذکور و تاسیس جلسات قرائت و تفسیر قرآن و بیان احکام شرعی ازسال۱۳۴۰ هجری شمسی از برکات آن عالم مردم دار و دغدغه مند می‌باشد و به حمدالله کلیه جلسات یاد شده با حضور و فیض رسانی فرزند برومندمعظم له، دانشم

ند فرزانه، عالم عامل و متخلق استاد مبرز حوزه علمیه جناب حجت الاسلام والمسلمین حاج سید احمد امامی فر(حفظه الله) که به خوبی از سیره پدر والا مقام خویش درس دین و عمل به اسلام را فرا گرفته است ادامه دارد و مردم اهواز خصوصاً مومنین در مسجد جامع از فیض حضور ایشان و شهد شیرین و شیوای سخنان این دانشمند ذی مقدار بهره‌مند هستند.

خبری که اهواز را داغدار کرد.

خبری در روز ۴شنبه ۹۰/۱۲/۱۷درشهراهواز منتشرشد که تا عمق جان را سوزاندو آن خبر،گویای ارتحال ملکوتی حضرت آیت الله امامی فر(ره)بودواعلام گردیدایشان درسحرگاه آن روزبه دیارباقی شتافت.خبر عروج ملکوتی آن عالم ربانی داغی بود که اکنون پس از گذشت ۱۳ سال از آن ارتحال ملکوتی هنوز قلب ارادتمندان آن وجود مبارک از فراق ایشان محزون هستند.این سوزوگدازمردم بخاطر صفاومردم داری جلوه فضل وفضیلت حضرت آیت الله امامی فر(ره)بود.تشیع باشکوه آن فقیه صمدانی که باحضور سلسله جلیله سادات علماوروحانیون واقلیت های دینی،نیروهای کشوری ولشکری،نماینگان بیوت مراجع معظم تقلید و اقشارمختلف مردم قدرشناس استان خوزستان بالأخص شهر اهواز گویای جایگاه والای حضرت آیت الله العظمی امامی فر(ره) در میان عموم طبقات جامعه بودکه سرانجام آن عالم ذی مقداردر تاریخ۹۰/۱۲/۱۹باعزت واحترام زایدالوصف درمسجدجامع اهواز،همان مسجدی که سالهاامامت جماعت آن جارابرعهده داشت و زحمات و مجاهدت های زیادی را دربهترین ادوارحیات طیبه خود متحمل شده بود به تیره تراب سپرده شد و ذکرخیر و خاطره خویش را در ذهن وقلب ارادتمندانش ثبت نمود.
خداوند روح ملکوتی حضرت آیت الله العظمی
امامی فر(ره)را بااجداد طاهرینش محشور بدارد وبه ماتوفیق عمل به سیره الهی آن عالم پارسا ومردم دار را کرامت بفرماید.

امین بهرامی(شریعت شوشتری)

پی نوشت:
(۱):سفینة البحار،شيخ عباس قمى(ره)،ماده ورخ